Het grensregio project Toepassing Functioneel Groen: luchtgroen, klimaatgroen en sociaal groen is een samenwerkingsverband tussen 14 partners in Vlaanderen en Nederland om gezamenlijk te leren hoe gemeenten met het slim toepassen van groen in de openbare ruimte het leefklimaat in de steden kunnen verbeteren.
Voor dit project is 1,7 miljoen euro beschikbaar via interreg vlaanderen-Nederland, het Departement van Leefmilieu, Natuur en Energie de provincies Noord-Brabant en Limburg, en de eigen bijdragen van de partners.
Probleemstelling en uitdaging
Het project richt zich op de toepassing van functioneel groen als middel om het leefklimaat in de bewoonde omgeving te verbeteren. In de Grensregio Vlaanderen-Nederland is de bevolkingsdichtheid en de bedrijvigheid groot. Daarom vormen de gevolgen van de klimaatsverandering en de stijgende emissies van schadelijk stoffen in de Grensregio Vlaanderen-Nederland een groot probleem voor de leefbaarheid nu en in de toekomst. Het is dan ook belangrijk om juist in dit gebied te kijken naar duurzame oplossingen om de gevolgen van de klimaatverandering en luchtverontreiniging te ondervangen.
Wetenschappelijk onderzoek en ad-hoc praktijkkennis geven aan dat functioneel groen 10 tot 25% van de klimaatsverandering kan compenseren, terwijl het tegelijkertijd een belangrijke bijdrage tot verbetering van de luchtkwaliteit kan realiseren. In Nederland is veel (wetenschappelijke) kennis over de relatie tussen functioneel groen en luchtkwaliteit, terwijl in Vlaanderen veel wetenschappelijke en praktische kennis is over het toepassen van klimaatgroen en sociaal groen. Deze kennis wordt in dit project bij elkaar gebracht.
De Grensregio Vlaanderen-Nederland heeft een uitgesproken stedelijk karakter. Aan beide zijden van de grens is sterke belangstelling voor de toepassing van functioneel groen voor zowel klimaatadaptatie als voor luchtkwaliteitsverbetering. Onderhavig Interreg-project wil dan ook een platform vormen waarbinnen de deelnemende steden en de andere partijen van en met elkaar kunnen leren over een geïntegreerde toepassing van functioneel groen.
Projectdoelstellingen
-
Leveren van een meerwaarde als grensoverschrijdend project door wederzijdse aanvullingen van kennis opgedaan door concrete toepassingen, rekenen, meten, modelleren en wetenschappelijk onderzoek.
-
Toetsen van de innovatieve aanpak op prestaties ten aanzien van de leefkwaliteit (luchtkwaliteit, klimaateffecten en beleving).
-
In beeld brengen op welke praktische wijze functioneel groen daadwerkelijk in en rond de steden ingezet kan worden voor verbetering van het leefklimaat en op welke plekken dit bij voorkeur gedaan moet worden.
-
Voorbereiding en realisering van concrete uitvoerprojecten van de inpassing van functioneel groen in de binnenstedelijke omgeving.
-
Inzicht vergroten over hoe er in de toekomst duurzaam gebouwd kan worden met de optimale gebruikmaking van de kwaliteiten van groen.
-
Verspreiden van de opgedane kennis aan de beleidsmakers en onderzoekers in de Grensregio Vlaanderen-Nederland en daarbuiten.
Activiteiten
In het project wordt de aanwezige kennis en ervaring met betrekking tot functioneel groen van de steden samengebracht. Vervolgens wordt mede met inbreng van externe deskundigen deze kennis verder ontwikkeld en vertaald in praktische instrumenten die ook voor anderen dan de deelnemende partijen bruikbaar zijn. In het project werken wij aan drie thema’s: Functioneel groen rondom wegen en industrie, functioneel groen en klimaat en functioneel groen bij gebiedsontwikkeling.
Binnen deze thema’s wordt gewerkt aan:
-
Inzicht vergroten, uitwisselen kennis en ervaring middels workshops, inbreng externe deskundigen (waaronder VITO, Universiteiten) en metingen.
-
Instrumenten ontwikkelen en toepassing in de praktijk, door inbreng in ontwerp plannen en opstellen praktische handboeken.
-
Uitvoer voorbereiden en realiseren van functioneel groen projecten.
-
Kennis en ervaring verspreiden, door het beschikbaar stellen van de vervaardigde rapporten en boeken, het houden van een eindseminar voor alle geïnteresseerde partijen in de Grensregio Vlaanderen-Nederland en daarbuiten. Daarnaast zullen tijdens het project de projectpartners al actief deelnemen in de kenniskringen uit Noord Brabant, Nederlands Limburg en Vlaanderen.
Resultaten en de beschikbaarheid van de resultaten
De resultaten van het project worden vastgelegd in een projectenboek, hierin is de gebundelde en aangescherpte kennis te vinden, voorzien van praktijkvoorbeelden. Verder komt als resultaat een handboek om wegprofielen te ontwerpen en een praktische methode om kansenkaarten te maken. De resultaten van het project worden bekend gemaakt via een afsluitend symposium. Verder zijn de resultaten voor iedereen zichtbaar via de project website www.functioneelgroen.nl . De uitkomsten van het project zijn beschikbaar voor alle gemeenten en geïnteresseerde partijen in de Grensregio Vlaanderen-Nederland.
Rol van de projectpartners
Elke Partner zal haar eigen projecten vormgeven en laten uitvoeren. Deze losse projecten worden gebundeld door een gelijke insteek (bv dmv een gelijkgetrokken programma van eisen) en worden letterlijk gebundeld in het eindproduct 'Projectenboek'. Voor alle projecten geldt dat ze minimaal als inspiratie dienen voor alle partners en ook voor andere gemeentes en organisaties. Een aantal projecten wordt door één partner ontwikkeld om daarna bij andere partners ook tot uitvoering te (kunnen) brengen.

De partners zijn in alfabetische volgorde: Heerlen, Ingelmunster, Izegem, Leuven, Maastricht, Oostrozebeke, RESOC, Roeselare, Roosendaal, Sittard-Geleen, Tilburg, Venlo, West Vlaanderen en Wielsbeke. Op deze site vindt u per partner een beschrijving van de projecten en andere informatie (partner&financiers)
Externe partners
Er wordt gebruik gemaakt van de externe expertise op het gebied van modelleren van groen in lucht- en klimaat bij kennisinstellingen. Ook zal er contact worden gezocht met opleidingscentra voor landschapsarchitectuur (Van Hall Larenstein, WUR) om ontwerpen met functioneel groen daar onder de aandacht te brengen en om er inspiratie op te doen. De stad Antwerpen zal haar ervaring inbrengen in dit project als externe partner. De Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM) is daartoe uitgenodigd.